Kısaca
1 Ocak 2002'den sonra edinilen mallarda yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır: evlilik süresince edinilen malların değerinden bunlara ilişkin borçlar düşüldükten sonra kalan artık değerin yarısı üzerinde diğer eşin katılma alacağı vardır (TMK m. 202, 231, 236). Kişisel mallar paylaşıma girmez. Boşanmada mal rejimi, davanın açıldığı tarihte sona ermiş sayılır (TMK m. 225).
Edinilmiş mal ve kişisel mal ayrımı
Edinilmiş mallar (TMK m. 219):
- Çalışma karşılığı edinilen gelirler ve bunlarla alınan mallar
- Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurumlarının yaptığı ödemeler
- Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar
- Kişisel malların gelirleri
- Edinilmiş malların yerine geçen değerler
Kişisel mallar (TMK m. 220):
- Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya
- Mal rejiminin başlangıcında sahip olunan mallar
- Sonradan miras yoluyla veya karşılıksız olarak edinilen mallar
- Manevi tazminat alacakları
- Kişisel malların yerine geçen değerler
2002 öncesinde edinilen mallar
1 Ocak 2002'den önceki evlilik dönemi için mal ayrılığı rejimi geçerlidir (4722 sayılı Kanun m. 10). Bu dönemde edinilen ve diğer eş adına kayıtlı mallarda, edinime yapılan katkı oranında katkı payı alacağı ileri sürülebilir. Evlilik bu tarihten önce başlamışsa tasfiye iki dönem ayrı ayrı hesaplanarak yapılır.
Mal rejiminin tasfiyesi davası
- Tasfiye davası boşanma davasıyla birlikte açılabilir; ancak ayrı görülür ve boşanma kararının kesinleşmesi beklenir.
- Yargıtay uygulamasında katılma alacağı talebi için boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıllık zamanaşımı süresi uygulanır.
- Malların değeri bilirkişi incelemesiyle, tasfiye tarihine en yakın tarihteki sürüm değeri üzerinden belirlenir.
- Katılma alacağının yanında değer artış payı (TMK m. 227) ve katkı payı alacağı da talep edilebilir.
Aile konutu
Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası olmadan aile konutuna ilişkin kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez ve konut üzerindeki hakları sınırlayamaz (TMK m. 194). Konut eşlerden birine aitse diğer eş, tapu kütüğüne aile konutu şerhi verilmesini isteyebilir. Şerh, konutun rıza dışı satışına karşı önemli bir güvencedir.
Mal kaçırma
Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar (TMK m. 229/1) ile ne zaman yapıldığına bakılmaksızın katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler (TMK m. 229/2), artık değerin hesabında edinilmiş mallara eklenir. Dava sürecinde mal devrini önlemek için ihtiyati tedbir talep edilebilir.
Sık sorulan sorular
1 Ocak 2002'den bu yana eşler arasında geçerli olan kanuni mal rejimidir. Evlilik süresince çalışma karşılığı veya gelirlerle edinilen mallar edinilmiş mal sayılır; boşanmada her eş, diğerinin edinilmiş mallarındaki artık değerin yarısı üzerinde katılma alacağı isteyebilir (TMK m. 218 ve devamı).
Mal rejiminin sona ermesinden önceki bir yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar ile katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler, tasfiyede edinilmiş mallara eklenir (TMK m. 229). Bir yıllık süre yalnız karşılıksız kazandırmalar için geçerlidir; katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirlerde süre sınırı yoktur. Dava sırasında taşınmazlara tedbir şerhi konulması da istenebilir.
Hayır. Tapu kaydı mülkiyeti gösterir, ancak paylaşımda belirleyici olan malın ne zaman ve hangi kaynakla edinildiğidir. Evlilik içinde çalışma geliriyle alınan bir taşınmaz, kimin adına kayıtlı olursa olsun katılma alacağı hesabına girer.
Evlilikten önce edinilen mal kişisel maldır ve paylaşıma girmez. Ancak kredisi evlilik içinde ödenmişse, evlilik süresince ödenen taksitler oranında diğer eşin alacak hakkı doğabilir.
Yargıtay uygulamasına göre düğünde kadına takılan ziynet eşyaları, aksine bir anlaşma veya yerel adet ispat edilmedikçe kadının kişisel malı sayılır.
Boşanma davasıyla aynı zamanda ya da boşanma kararının kesinleşmesinden sonra açılabilir; boşanmayla aynı zamanda açılsa bile ayrı görülür ve boşanma kararının kesinleşmesi beklenir. Katılma alacağı için zamanaşımı süresi, Yargıtay uygulamasında boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren on yıldır.
İlgili rehber yazıları
- Boşanma davası için gerekli belgelerDava açmak için istenen belgeler, anlaşmalı boşanma protokolü ve velayet, nafaka, mal paylaşımı taleplerini destekleyen deliller.
- Boşanma davası masrafları ve avukatlık ücretiHarçlar, gider avansı, avukatlık ücretinin nasıl belirlendiği, yargılama giderlerini kimin ödediği ve adli yardım.
- Boşanma davası ne kadar sürer?Anlaşmalı ve çekişmeli boşanmada yargılama aşamaları, kararın kesinleşmesi ve süreyi uzatan etkenler.
Bu sayfa, Eskişehir'de boşanma davalarına bakan Av. Tunahan Gök tarafından Türk Medeni Kanunu ve güncel Yargıtay uygulaması esas alınarak hazırlandı. Av. Tunahan Gök, Eskişehir Barosu'na kayıtlıdır; Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Hakkında
Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; her dosyanın koşulları farklıdır ve somut durum için hukuki değerlendirme gerekir.